Մհեր Սուրենի Քումունց

 

Բ.գ.թ., դոցենտ | Բանասիրության և պատմաիրավագիտության ամբիոն

 

 

Կրթություն

  • 1979-1989 թթ. — Գորիսի թիվ 4 դպրոց
  • 1989-1991 թթ. — Գորիսի ՄՊՏՈՒ
  • 1992-1997 թթ. — ԵՊՀ, Արևելագիտություն, արևելագետ, թուրքագետ, հայոց լեզվի և գրականության ուսուցիչ, բանասեր, թարգմանիչ
  • 2014 թ. — ՀԲԸՄ /Հայկական վիրտուալ համալսարան/, Արևմտահայերեն, արևմտահայերենի մասնագետ

Գիտական աստիճան

  • Բանասիրական գիտությունների թեկնածու, դոցենտ
  • Թեմա – Արևելյան լեզուներից անցած փոխառությունները Խաչատուր Աբովյանի գեղարվեստական արձակում, Ժ.02.01.

Աշխատանքային գործունեություն

  • 1989-1990 թթ. — Գորիսի ժողկրթբաժին, նկարչության խմբակի ղեկավար
  • 1995-1996 թթ. — Արարատի մարզի Վերին Դվին դպրոց, ուսմասվար, ուսուցիչ
  • 1996-1998 թթ. — ԼՂՀ Քաշաթաղի շրջանի Հարար գյուղի դպրոց, ուսուցիչ
  • 1998-1999 թթ. — «Կարին» օտար լեզուների ինստիտուտ, դասախոս
  • 1998-2000 թթ. — «Զանգեզուր» թերթ, լրագրող, համակարգչային ձևավորող
  • 1998-2006 թթ. — ՀՊՃՀ Գորիսի մասնաճյուղ, դասախոս
  • 2000-2002 թթ. — «Համայնք» ամսագիր, լրագրող, համակարգչային ձևավորող
  • 2000-2002 թթ. — Գորիսի գուսան Աշոտի անվան մշակույթի տուն, տնօրեն
  • 2006 թ.-ից — Գորիսի պետական համալսարան, Հայոց լեզվի և գրականության ամբիոնի դոցենտ
  • 2012-2016 թթ. — «Գորիսի պետական համալսարան» պաշտոնաթերթ, գլխավոր խմբագիր
  • 2015-2016 թթ. — Գորիսի պետական համալսարան, Մանկավարժական հումանիտար մասնագիտությունների ֆակուլտետի դեկանի պաշտոնակատար
  • 2017-2020 թթ. — Գորիսի պետական համալսարան, Հումանիտար և հասարակագիտական մասնագիտությունների ֆակուլտետի դեկան
  • 2016-2017 թթ. — Սյունիքի հայագիտական հետազոտությունների կենտրոն, գիտական ղեկավար
  • 2015 թ.–ից — «Հայագիտություն. Սյունիք» /գիտական նյութերի ժողովածու, գլխավոր խմբագիր
  • 2015 թ.-ից — www.sarc.am հայագիտական կայք, հիմնադիր տնօրեն
  • 2015 թ.-ից — Սյունիքի հայագիտական հետազոտությունների կենտրոն, նախագահ
  • 2016 թ. — Եվրասիա համագործակցության հիմնադրամ /ծրագիր/, ծրագրի կատարող
  • 2018-2020 թթ. — Արկածային տուրիզմի զարգացումը Սյունիքում /ծրագիր/, փորձագետ
  • 2022 թ.-ից — Գորիսի պետական համալսարան, դասախոս
  • 2023 թ.-ից — Editorial Board Member of International Journal of Language and Linguistics (IJLL), New York , խմբագրական խորհ․ անդամ
  • 2022 թ.-ից — ՀՀ ԳԱԱ Հրաչյա Աճառյանի անվան լեզվի ինստիտուտ, գիտաշխատող

Կարդացվող դասընթացներ

  • Արևմտահայերեն
  • Բարբառագիտություն
  • Հայոց լեզվի պատմություն
  • Լեզվաբանություն
  • Հայոց լեզու
  • Հայերենի բառապաշարի ծագումնաբանական դասակարգումը
  • Հայոց լեզվի տեսություն
  • Սյունիք-Արցախ բարբառները
  • Նոր գրական հայերենի պատմություն

Գիտական հետաքրքրությունների շրջանակ

  • Արևելագիտություն
  • Պատմություն
  • Գրականություն
  • Ազգագրություն
  • Լեզվաբանություն
  • Բանահյուսություն
  • Հուշարձանագիտություն
  • Վիմագրություն

Հրատարակած գիտական և ուսումնամեթոդական աշխատանքներ

  • Խաչատուր Աբովյանի պատմվածքների շարահյուսական առանձնահատկությունները, Մանկավարժական միտք, թիվ 2, 2002, 118-121
  • Փոխառյալ բաղադրիչներով բայական հարադրությունները Խաչատուր Աբովյանի արձակում, Նոր-դար, թիվ 4, 2003, 304-312
  • Արևելյան լեզուներից անցած փոխառությունները Խ.Աբովյանի գեղարվեստական արձակում, Կանթեղ, թիվ 4 /17/, 2003, 73-84
  • Փոխառյալ բաղադրիչներով հարադրությունները Խ.Աբովյանի արձակում, Գիտությունը և կրթությունը Արցախում, թիվ 5/6, 2003, 74-81
  • Բաղաձայնական առանձնահատկությունները փոխառություններում, Գիտություն և տեխնիկա, թիվ 9, 2003, 20-24
  • Խ.Աբովյանի փոխառությունների հնչյունական առանձնահատկությունները, Հայոց լեզու և գրականություն, թիվ 5-6, 2004, 91-99
  • Դերանունների և շաղկապների գործառույթային տարբերակումը բարդ նախադասության պլանում, ՀՊՃՀ-ի տարեկան գիտաժողովի նյութեր, հատ. 3, 2004, 322-326
  • Գրական աշխարհաբարը և Խ.Աբովյանի լեզվագիտական  հայացքները /դասախոսությունների տեքստ/, ՀՊՃՀ, Գորիսի մասնաճյուղ, 2004, 32 էջ
  • Դարձվածքները Հ.Մաթևոսյանի գեղարվեստական արձակում, «Մաթևոսյանական արձագանքներ» գիտական նյութերի ժողովածու, 2005, 143-152
  • Փոխառությունների ոճական առանձնահատկությունները, Նորք, թիվ 3, 2005, 46-52
  • Զուգաբայերի և բայական բաղադրիչների լեզվաոճական մի քանի հարցերի շուրջ, Լեզու և լեզվաբանություն, թիվ 1, 2005, 73-81
  • Գրաբարի բառիմաստային դրսևորումները ձևավորվող արևմտահայերենում, ՀՊՃՀ-ի տարեկան գիտաժողովի նյութեր, թիվ 3, 2005, 724-729
  • Ստ. Օրբելյանի հիշատակած մի քանի տեղանունների ստուգաբանության և տեղադրության հարցեր, համահեղինակ՝ Ս. Հախվերդյան, «Լեզու և լեզվաբանություն», թիվ 1-2, 2006, 63-68
  • Հնդեվրոպական *K
  • Քարավազ (Խուդափերին). կամուրջը և պատմական տարածքը, ԱրՊՀ, Գիտական ընթերցումներ, համահեղինակ՝ Զ. Ըռքոյան, Հոդվածների ժողովածու, պրակ 1, Ստեփանակերտ, 2016, 113-121
  • Քարահունջ տեղանվան ստուգաբանություն, Հայագիտական հանդես, 2010-2011, էջ 67-76
  • «Գորիս» տեղանվան ստուգաբանություն, Գիտական հոդվածների ժողովածու, Հ. Աճառյանի անվան լեզվի ինստիտուտ, 2016, էջ 378-396
  • Զանգեզուր տեղանվան ստուգաբանության շուրջ, Հայագիտություն. Սյունիք, Գիտական նյութերի ժողովածու, 2016, թիվ 1, 40-58
  • Ֆիզիկական աշխարհ նշող գրաբարյան շերտի բառերը Սյունիք-Արցախ տարածքային բարբառներում, Հայագիտություն. Սյունիք գիտական նյութերի ժողովածու, թիվ 1, 2016, 59-72
  • Տաթևի ջրանցքի և նրա հետ կապված մի քանի հարցերի շուրջ, համահեղինակ՝ Հ. Պետրոսյան, Հայագիտություն. Սյունիք, Գիտական նյութերի ժողովածու, 2016, թիվ 1, 73-82
  • Կուփեր և Ըղվերձ տեղանունների ստուգաբանության շուրջ, Բանբեր Հայագիտության 2017, թիվ 1, 127-138
  • Անձկայք>Քարահունջ<Բոլորաքար (տեղագրական և ստուգաբանական), Միջազգային գիտաժողով, Կովկասը՝ մեր ընդհանուր տուն, Ստեփանակերտ, 2017, 403-408
  • Սյունիք-Արցախ բարբառային տարածքի ռազմական բնագավառի տերմինները Գորիսի բարբառում,համահեղինակ՝ Լ. Ներսիսյան, Բանբեր Երևանի Վ. Բրյուսովի անվան պետական լեզվահասարակագիտական համալսարանի, 2017, 1(40), էջ 690-700
  • Ջիլ||ջիղ արմատի ընդհանրացումները հայերենում և թյուրքական լեզուներում, Հայ լեզվաբանության 11-րդ միջազգային գիտաժողով նյութեր, 2017 (թեզիսներ), 87-88
  • Սյունիք-Արցախ բարբառային տարածքի մի քանի համանունների ուսումնասիրության շուրջ, ՀՊՄՀ Գիտական նյութերի ժողովածու՝ նվիրված Վ. Քոսյանի 90-ամյակին, 2017, 172-182
  • Ոսկրի խորհրդապաշտությունը Ա. Բակունցի «Կարմրաքար» վեպում, Գրականագիտական հանդես, 2022, 1, 330-343
  • Հանդուրժողականության և անհանդուրժողականության դրսևորումները Խ. Աբովյանի բանահյուսական ակունք ունեցող ստեղծագործություններում (համահեղինակ՝ Լ. Ներսիսյան), Հանդուրժողականության և անհանդուրժողականության դրսևորումները հայ գրականության մեջ, Եվրասիա համագործակցություն հիմնադրամ, Երևան, 2017, 65-107
  • Բառաքննական-ստուգաբանական մի դիտարկում, գերմաստ-գիլիմաստրի-գետնախնձոր, Լեզու և լեզվաբանություն, թիվ 1, 2019, 65-72
  • Մովսես Խորենացին Ստեփանոս Օրբելյանի պատմության, Ղազար Փարպեցու «Թղթի» մեջ և ավանդազրույցներում, Դպրատուն, 2022, 2, 15-27
  • Արցախի Բերձոր գավառի պատմական Հարար գյուղը (համահեղինակ՝ Զ. Ըռքոյան), Պատմա-բանասիրական հանդես (1), 2020, 187-200
  • Հականունության ձևավորման ածանցական միջոցները նույնարմատ և տարարմատ բառերում (Ըստ Սյունիք-Արցախ բարբառային բառապաշարի. համաժամանակյա և տարաժամանակյա քննություն), «Լրաբեր հասարակական գիտությունների», (3), 2019, 183-197
  • Մի քանի տեղանունների ստուգաբանություն՝ պատմաազգագրական հենքով, Հայոց լեզվի պատմական ուսումնասիրության արդի խնդիրները: Գիտական հոդվածների ժողովածու, 2019, 210-224
  • Անգ>(ա)Անգեղ (Nergal -‘Εργε՛λ) «անգղ», բծիծ, պիծակ բառերի ստուգաբանություն, Արցախի պետական համալսարանի գիտական տեղեկագիր, պրակ 2, 2019, 138-146
  • Ռուսերենից անցած փոխառությունների բառաիմաստային զարգացումները Սյունիք-Արցախ բարբառախմբի բառապաշարում, Русистика в XXI веке: тенденции и направления развития. Международная научная конференция. Сборник статей. Изд.-во ЕГУ, 2019, 234-240
  • Ձաւար/հաճար բառերի հնդեվրոպական աղերսները՝ ըստ բարբառային տվյալների, Շիրակի Մ. Նալբանդյանի անվան պետական համալսարան, Գիտական տեղեկագիր, 2019, թիվ 2, պրակ Բ, 114-124
  • Պատմական Բաղք գավառի Արկանիձոր || Ըրկենանց բնակավայրը, (համահեղինակ՝ Գ. Սմբատյան), «Դպրատուն», 2020-2 (10), 97-104
  • Հնդեվրոպական շերտի բառերը Սյունիք-Արցախ բարբառային բառապաշարում («Ուտելիք, ըմպելիք, կերակրի պատրաստում և ամանեղեն» բառիմաստային խումբ), Ջահուկյանական ընթերցումներ, Ակադեմիկոս Գևորգ Ջահուկյանի ծննդյան 100-ամյակին նվիրված հայերենագիտական միջազգային առցանց գիտաժողովի նյութեր, 2020, 138-146
  • Հնագույն շերտի բառերը Սյունիք-Արցախ բարբառային բառապաշարում («Հագուստ, անձնական զարդարանք և խնամք» բառիմաստային խմբի համեմատական քննություն), ՀՀ ԳԱԱ Հ. Աճառյանի անվան լեզվի ինստիտուտ, Առցանց գիտաժողով՝ «Լեզու և խոսք-2», 2020
  • Կոռնիձոր-Խորեա առնչությունները (տեղագրական և բառաքննական փորձ), (համահեղինակ՝ Լ. Ներսիսյան) Էջմիածին. Պաշտօնական ամսագիր Ամենայն Հայոց Կաթողիկոսութեան Մայր Աթոռոյ Սրբոյ Էջմիածնի, ՀԶ (Ա), 2019, 120-131
  • Հին հայերենյան շերտի բուսանունները Սյունիք-Արցախ բարբառային
    «Դպրատուն», 2019, 2(8), 76-82
  • Պատմական Սյունիքի Բաղք գավառի Շոռնոխ բնակավայրը (ստուգաբանության փորձ), «Էջմիածին», 2020, Ժ, 50-66
  • Լեզվի և լեզվաշինության մի քանի հարցեր Մուրացանի երկերում, «Դպրատուն», 2020, 1 (9), 32-39
  • Պատմական Հաբանդ գավառի սիրիջի բերդը, «Էջմիածին», 2021, Զ, 121-129
  • Տարածական հարաբերություններ արտահայտող բարբառային մի քանի հնաբանությունների շուրջ, Արցախի պետական համալսարանի Գիտական տեղեկագիր, 2021, պրակ 1, 14-21
  • Հնդեվրոպական շերտի բառերը Սյունիք-Արցախ բարբառային բառապաշարում, «Դպրատուն», 2021, 1 (11), 56-61
  • Հայերենի «ուռչել» անվանումը Սյունիք-Արցախի բարբառային բառապաշարում, «Լեզու և լեզվաբանություն», 2021, 1 (24), 15-22
  • Ձայնարկությունների իմաստային-ոճական դրսևորումները Հ. Թումանյանի երկերում, Ստեփանակերտի «Գրիգոր Նարեկացի» պետհավատարմագրված համալսարան, Թումանյանի ստեղծագործության ազգային ու համամարդկային ընդգրկումները և արդիականություն (գիտաժողովի զեկուցումներ) 2019, 248-261
  • Գրաբարի անցյալ դերբայը բարբառային մի քանի բառերում. Ստուգաբանություններ, «Դպրատուն», 2019, 1 (7) 81-89
  • Ակսել Բակունցը և նոր գրական հայերենը (ըստ «Կարմրաքար» վեպի), Հայոց լեզուն անաղարտ պահենք: Գիտաժողովի նյութեր, Ստեփանակերտի «Գրիգոր Նարեկացի» պետհավատարմագրված համալսարան 2019, 115-132
  • Կրոնին և նախապաշարմունքին վերաբերող մի քանի բառերի քննություն (ըստ Սյունիք-Արցախ բարբառային բառապաշարի տվյալների), «Բանբեր Երևանի համալսարանի», 2022, թիվ 2 (38), 89-96
  • Երիցվանք-Արծվանիկ. Ստուգաբանական փորձ, «Էջմիածին», 2023
  • Հին հայերենից Սյունիք-Արցախ բարբառախմբին անցած իրանական փոխառությունների ձևիմաստային նկարագիրը, «Կովկասյան տարածաշրջանի արդի հիմնախնդիրները. հնարավորություններ և մարտահրավերներ» միջազգային գիտաժողովի նյութերի ժողովածու, 12 Մարտի Ստեփանակերտ, 2022, Մեսրոպ Մաշտոց Համալսարան, 67-70
  • Հոմանշության բառիմաստաբանական գործառույթները Սյունիք-Արցախ բարբառային տարածքում, Միջազգային հայերենագիտական գիտաժողով նվիրված Սٳրբ Մեսրոպ Մաշտոցի ծննդյան 1660-ամյակին, 2022, 101-115
  • Բարբառագիտական մի քանի եզրույթների և ըմբռնումների շուրջ, ՀՊՄՀ, Հանրապետական գիտաժողովի նյութեր, 2022, 3, 187-196
  • Հոմանշության բառիմաստաբանական գործառույթները Սյունիք-Արցախ բարբառային տարածքում, Միջազգային հայերենագիտական գիտաժողով նվիրված Սուրբ Մեսրոպ Մաշտոցի ծննդյան 1660-ամյակին, 2022, 101-115
  • Ղուկաս Սեբաստացու «Դավիթ Բեկ կամ պատմություն ղափանցոց»-ի տեղանվանական համակարգը /, Աշխատությունների Հայաստանի պատմության թանգարանի, 2022, 2 (10), 93-106
  • -ՏԻ || -ԴԻ ածանցով բարբառային մի քանի բառերի քննություն /, Արցախի պետական համալսարանի գիտական տեղեկագիր, 2022, պրակ 2, 31-40
  • Արևելյան լեզուներից անցած փոխառությունների որակական և քանակական հատկանիշները (ըստ Սյունիք-Արցախ բարբառային տարածքի բառապաշարի), «Շիրակի պատմամշակութային ժառանգությունը. Հայագիտության արդի հիմնահարցեր» 11-րդ միջազգային գիտաժողով՝ նվիրված ՀՀ ԳԱԱ Շիրակի հայագիտական հետազոտությունների կենտրոնի հիմնադրման 25-ամյակին, 2022, 248-252
  • Գորիսի բարբառը հայերենի բարբառների բազմահատկանիշ դասակարգման համատեքստում, «Ղարաբաղ-Շամախիի կամ ծայրհյուսիսարևելյան միջբարբառախումբ. արդի վիճակ, միտումներ և մարտահրավերներ» գիտաժողովի նյութեր, 2022, 252-269
  • Մեհտիշենի բարբառը /2022, 270-287/, «Ղարաբաղ-Շամախիի կամ ծայրհյուսիսարևելյան միջբարբառախումբ. արդի վիճակ, միտումներ և մարտահրավերներ» գիտաժողովի նյութեր
  • Կրկնավոր բարդությունների կազմման եղանակները Սյունիք-Արցախի բարբառային տարածքում, «Ղարաբաղ-Շամախիի կամ ծայրհյուսիսարևելյան միջբարբառախումբ. արդի վիճակ, միտումներ և մարտահրավերներ» գիտաժողովի նյութեր, 2022, 288-304 /
  • Հին Գորիսը, տեղադրութեան կեղծ թէզը եւ նորայայտ արձանագրութիւնները (համահեղինակ՝ Ս. Խուրշուդյան), Սիոն, 2022, 8-12, 379-392
  • Բուրդուր։ Ղարաբաղ-Շամախիի միջբարբառախմբի բարբառը Արևմտյան Անատոլիայում, «Հայրենազրկման և գոյաբանական պայքարի գաղափարն արևմտահայ գրականության մեջ» գիտաժողովի նյութեր, 2022, 57-70
  • Սյունիքի բնությունը տեղանվանական համակարգում, Գիտաժողովի ամփոփագրեր (26-28 ապրիլի, թ), 2022, -, 60-61
  • Semantic and Formal Image of Concepts Related to «Sensory Perceptions» Preserved from the Indo-European Language in the Dialect Area (I. Margaryan, L. Nersisyan), Wisdom, Vol. 25 No. 1 (2023): 1-2023
  • The Historikal Development of the Place Name in Armenian(Etymology oh «Harzhis» Sacred Area) (M. Kumunts, I. Margaryan, L. Nersisyan), «Forum for Linguistic Studies», 2024, vol.6, (6), p.43-53

Լեզուներ

Հայերեն, ռուսերեն, անգլերեն, ֆրանսերեն, թուրքերեն, պարսկերեն, արաբերեն, ասորերեն, ադրբեջաներեն

Համակարգչային հմտություններ

Microsoft office, CorelDRAW, Adobe Photoshop, Adobe Illustrator, QuarkXPress, WordPress, HTML, JavaScript, CSS, C++

Էլ. փոստ

mherkumunts@gmail.com